艁adowanie

W poprzednim wpisie opowiedzia艂em o tym czym s膮 indeksy gie艂dowe i by艂 to idealny wst臋p do tego co napisz臋 poni偶ej, czyli to czym s膮 fundusze pasywne, ale najpierw zacznijmy od wyja艣nienia czym w og贸le s膮 fundusze.

Fundusze inwestycyjne

W telegraficznym skr贸cie, fundusz to instytucja finansowa, kt贸ra zbiera pieni膮dze od okre艣lonej grupy ludzi (cz艂onk贸w) i w ich imieniu zarz膮dza nimi, tj. inwestuje je. Fundusze s膮 dobrym rozwi膮zaniem dla os贸b, kt贸re nie maj膮 wielkiego kapita艂u do rozdysponowania, bo jest swego rodzaju zrzutk膮 wielu mniejszych inwestor贸w, kt贸rej celem jest stworzenie jednego wi臋kszego portfela, kt贸ry b臋dzie m贸g艂 sobie pozwoli膰 na nieco wi臋cej ni偶 taki pojedynczy inwestor.

Mo偶na znale藕膰 fundusze, kt贸re inwestuj膮 w dos艂ownie wszystko (nie tylko akcje), ba!, s膮 nawet takie, kt贸re inwestuj膮 jednocze艣nie w wi臋cej ni偶 jeden instrument finansowy. Je偶eli chodzi o decyzyjno艣膰 to poza wyborem funduszu nie ma si臋 praktycznie 偶adnej kontroli. To tak jakby zdecydowa膰 si臋 na stworzenie dla siebie portfela inwestycyjnego, wp艂aci膰 do niego pieni膮dze i odda膰 w艂adz臋 nad nim osobie trzeciej. O tym w jaki spos贸b dany fundusz inwestuje mo偶na si臋 dowiedzie膰 z tego Polityki inwestycyjnej, ale przewa偶nie s膮 to jedynie bardzo og贸lne informacje, a o bardziej szczeg贸艂owych ruchach cz艂onek nie jest informowany na bie偶膮co.

Dla leniwych plusem funduszy jest to, 偶e poza zakupem udzia艂贸w nie trzeba robi膰 nic wi臋cej. Ca艂a reszta pracy jest wykonywana przez zarz膮dzaj膮cych. Skoro ju偶 mowa o zarz膮dzaniu to jest to jednocze艣nie plus i minus. Plusem jest to, 偶e fundusz zarz膮dzany jest przewa偶nie przez zesp贸艂 ekspert贸w, kt贸rzy maj膮 wi臋ksz膮 wiedz臋 ni偶 przeci臋tny inwestor indywidualny, a wi臋c w teorii mo偶na za艂o偶y膰, 偶e b臋d膮 oni inwestowa膰 lepiej. Natomiast minusem jest to, 偶e za to zarz膮dzanie oczywi艣cie trzeba p艂aci膰 prowizj臋 i to bez wzgl臋du na to czy fundusz przynosi zyski czy straty. To najwi臋kszy minus wszystkich funduszy, bo nawet przy rosn膮cej warto艣ci prowizja zjada cz臋艣膰 zysk贸w, a gdy warto艣膰 funduszu spada to cz艂onek traci na tym podw贸jnie.

Do tego wszystkiego dochodzi jeszcze czynnik ludzki, tj. zarz膮dzaj膮cy to te偶 ludzie i mog膮 pope艂nia膰 b艂臋dy, oraz to, 偶e niekiedy cele funduszu i cz艂onk贸w nie s膮 zbie偶ne. Nale偶y pami臋ta膰 o tym, 偶e fundusz ma przyci膮ga膰 mo偶liwie najwi臋ksz膮 liczb臋 ludzi, kt贸rzy w niego zainwestuj膮 i b臋d膮 p艂aci膰 prowizj臋. Jak jest to realizowane? Ano poprzez 艣rubowanie wynik贸w najbardziej jak si臋 da, co nie zawsze idzie w parze z optymalizacj膮 ryzyka i dbaniem o wynik w perspektywie d艂ugoterminowej. Nie jestem pewien czy w艂a艣ciwie si臋 wyrazi艂em, wi臋c podejd臋 do tematu od innej strony. Je偶eli fundusz inwestuje dobrze i przynosi zyski to jest to korzy艣膰 obop贸lna, tj. jego wyniki s膮 obiecuj膮ce, wi臋c przyci膮ga nowych inwestor贸w, a obecni cz艂onkowie bogac膮 si臋 na tym, 偶e jego warto艣膰 ro艣nie. Natomiast ch臋膰 kr臋cenia coraz lepszych wynik贸w, 偶eby wypa艣膰 dobrze w por贸wnaniu do innych funduszy i przekonywa膰 ludzi wy偶szymi zyskami, cz臋sto ko艅czy si臋 tym, 偶e zarz膮dzaj膮cy po prostu w pewnym momencie przeholuj膮 i strac膮 na tym wszyscy, a w szczeg贸lno艣ci cz艂onkowie, bo tak na dobr膮 spraw臋 realne ryzyko zarz膮dzaj膮cych w por贸wnaniu do inwestor贸w jest znikome. W najgorszym dla nich wypadku fundusz po prostu zbankrutuje, zarz膮dzaj膮cy przestan膮 dostawa膰 prowizj臋 i zostan膮 zwolnieni z TFI (Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych), natomiast to cz艂onkowie s膮 tymi, kt贸rzy trac膮 kapita艂.

Fundusze pasywne

Ide膮 pasywnego inwestowanie w akcje jest zakup instrument贸w finansowych, kt贸re swoim sk艂adem staraj膮 si臋 jak najwierniej odzwierciedla膰 benchmark’i (co mo偶na przet艂umaczy膰 jako punkt odniesienia lub wzorzec), czyli indeksy gie艂dowe. Takie instrumenty nazywaj膮 si臋 fundusze pasywne. Jest to inne podej艣cie do inwestowania ni偶 to reprezentowane przez fundusze aktywne, kt贸re d膮偶膮 do pobicia wyniku danego benchmark’u.

Wymieni臋 teraz kilka argument贸w, kt贸re przekona艂y mnie do tego, 偶e fundusze pasywne s膮 dla mnie lepszym od aktywnych rozwi膮zaniem:

  • przez to, 偶e 鈥炁沴epo鈥 pod膮偶aj膮 za bechmark’iem zarz膮dzanie nimi zosta艂o ograniczone do minimum a wraz z nim wysoko艣膰 op艂at za tego typu us艂ug臋,
  • nie pr贸buj膮 na si艂臋 prze艣cign膮膰 benchmark’u, co przewa偶nie przynosi odwrotny skutek,
  • inwestuj膮c w fundusze pasywne doskonale wiemy w co inwestujemy, w przeciwie艅stwie do aktywnych, kt贸rych sk艂ad mo偶e zmienia膰 si臋 bardzo dynamicznie i bez informowania o tym na bie偶膮co,
  • dzi臋ki temu, 偶e dok艂adnie wiemy w co inwestujemy to mo偶emy dobra膰 odpowiedni dla siebie poziom ryzyka i dywersyfikacji.

Jakbym mia艂 wybra膰 z powy偶szej listy najistotniejszy argument przemawiaj膮cy za funduszami pasywnymi to postawi艂bym na niskie op艂aty za zarz膮dzanie takim instrumentem. W 艣rodowisku finansist贸w istnieje powiedzenie, 偶e dobry instrument finansowy to tani instrument finansowy i w zupe艂no艣ci si臋 z nim zgadzam.

Oczywi艣cie wszystko ma zar贸wno zalety jak i wady, a fundusze pasywne nie s膮 od tego wyj膮tkiem. Minusy jakie przychodz膮 mi do g艂owy to fakt, 偶e ich 艣lepe pod膮偶anie za indeksami gie艂dowymi nie jest w 偶aden spos贸b kontrolowane, wi臋c je偶eli benchmark ma tendencje spadkowe to nikt z tym nic nie robi i fundusz te偶 zachowuje si臋 tak samo. Do tego pr贸buj膮 one jak najwierniej odwzorowywa膰 indeksy gie艂dowe, ale z wielu przyczyn idealne odwzorowanie nie jest mo偶liwe, co potencjalnie mo偶e prze艂o偶y膰 si臋 na nawet spory rozjazd wynik贸w funduszu i benchmark’u.

Przyk艂adami pasywnych instrument贸w finansowych s膮:

  1. fundusze indeksowe,
  2. ETF (Exchange-Traded Fund, t艂um. fundusz notowany na gie艂dzie).

R贸偶nice pomi臋dzy tymi dwoma instrumentami postanowi艂em przedstawi膰 w postaci prostej tabeli:

fundusze indeksoweETF
przyk艂adinPZU Akcje Rynk贸w Rozwini臋tychBOSSA – SPDR MSCI World UCITS ETF (SWRD)
mBank – iShares Core MSCI World UCITS ETF (SWDA)
XTB – iShares Core MSCI World UCITS ETF (SWDA)
indeks bazowyMSCI World IndexMSCI World Index
notowane na gie艂dzienietak
spos贸b zakupupoprzez TFI lub dystrybutora
(TFI PZU)
poprzez rachunek maklerski
(DM BO艢 – BOSSA, mBank – eMakler, XTB)
cz臋stotliwo艣膰 wycenianiaraz dzienniejak akcje
w czasie rzeczywistym w trakcie, gdy gie艂da, na kt贸rej jest notowany, jest otwarta
ryzyko walutowe *brak, mamy zabezpieczenie walutowe w z艂ot贸wkachistnieje ryzyko walutowe, bo kupujemy za z艂ot贸wki ETF, kt贸ry jest notowany w euro, a inwestuje w g艂贸wnej mierze w sp贸艂ki notowane w dolarze, wi臋c mamy ryzyko walutowe PLN-USD (bo EUR si臋 skraca)
prowizja transakcyjna (przy zakupie i sprzeda偶y)brakdla BOSSA 0.29%
ale nie mniej ni偶 14-19 z艂 (zale偶nie od gie艂dy)
lub 4-5 EUR/USD/GBP (zale偶nie od gie艂dy)
minimalna kwota zakupu100 z艂zale偶y od aktualnej ceny certyfikatu, bo kupuje si臋 je w ca艂o艣ci
(mo偶na kupowa膰 u艂amkowe, ale nie w BOSSA i eMakler, a np. w XTB)
przewalutowanie przy transakcjibrakok. 0.1-0.2%
spread (r贸偶nica pomi臋dzy cen膮 zakupu i cen膮 sprzeda偶y)brakdla p艂ynnych ETF my艣l臋, 偶e mo偶na przyj膮膰 0.1%
op艂aty bie偶膮ce (za zarz膮dzanie i inne koszty administracyjne lub operacyjne)1.23% rocznie
wliczone w wycen臋 **
0.12% rocznie (BOSSA)
0.2% rocznie (mBank, XTB)
wliczone w wycen臋
op艂ata za przechowywanie instrument贸w zagranicznychbrakdla BOSSA 0% dla portfela o warto艣ci poni偶ej 1 mln z艂
ale dla innych mo偶e to by膰 nawet 0.15% w skali roku (mBank)
Powy偶sze informacje s膮 aktualne na marzec 2024.
* ryzyko walutowe przek艂ada si臋 te偶 na dywersyfikacje walutow膮, wi臋c to nie jest tak, 偶e posiadanie ca艂ego kapita艂u zabezpieczonego w z艂ot贸wce jest zawsze najlepsz膮 opcj膮
** jak wejdziesz na stron臋 funduszu inPZU to zapewne zobaczysz zapewnienia, 偶e koszty zarz膮dzania to 0.5%, ALE gdy wg艂臋bisz si臋 w temat, w szczeg贸lno艣ci w dokument Dokument zawieraj膮cy kluczowe informacje dla subfunduszu to zobaczysz, 偶e to warto艣膰 podana przeze mnie jest tak naprawd臋 prawdziwym kosztem (dane z dokumentu sporz膮dzonego 6.11.2023); jest to bardzo nie艂adna praktyka ze strony PZU…

Jak widzisz pomimo opierania si臋 na podobnym mechanizmie fundusze indeksowe inPZU i fundusze ETF maj膮 sporo r贸偶nic. Po kolorach u偶ytych przeze mnie w powy偶szej tabeli mo偶e si臋 wydawa膰, 偶e to inPZU jest lepsz膮 opcj膮 i faktycznie jest to 艣wietne rozwi膮zanie do cz臋stego inwestowania ma艂ych kwot. Pozwala na niskie wp艂aty i nie pobiera 偶adnych prowizji przy transakcjach kupna i sprzeda偶y. Nie ma tak偶e 偶adnego przewalutowania i spreadu, op艂at za przechowywanie 艣rodk贸w oraz ryzyka walutowego, bo obracamy si臋 ca艂y czas w obr臋bie ojczystej waluty. Jest jednak偶e roczna op艂ata za zarz膮dzanie w wysoko艣ci 0.5%, kt贸ra sprawa, 偶e warto rozwa偶y膰 r贸wnie偶 opcj臋 jak膮 jest ETF, dla kt贸rego ten koszt to zaledwie 0.12%. W przypadku d艂ugiego horyzontu inwestycyjnego ta r贸偶nica b臋dzie mia艂a kolosalny wp艂yw. Minusem jest jednak to, 偶e ETF obwarowane s膮 do艣膰 srogimi kosztami transakcyjnymi i to nie tylko przy zakupie, ale r贸wnie偶 przy sprzeda偶y, co sprawia, 偶e jest to instrument przeznaczony raczej do inwestowania jednorazowo wi臋kszych kwot i nie przerzucania ich co chwil臋. Sprawdzi si臋 tutaj idealnie zasada „kup i trzymaj”.

Podsumowanie

Ju偶 pewnie wiesz do czego d膮偶臋 przedstawiaj膮c Ci te instrumenty finansowe. Tak, w dalszej cz臋艣ci kursu zamierzam przedstawi膰 Ci pasywne formy inwestowania w akcje, czyli rozszerzy膰 Tw贸j wachlarz opcji inwestycyjnych, kt贸ry do tej pory zamyka艂 si臋 tylko na obligacjach skarbowych. Powolutku, powoli, zbli偶amy si臋 do prezentacji nieco bardziej agresywnego portfela od Portfela Obligacyjnego, ale spokojnie, to jeszcze nie ten moment i jeszcze kilka temat贸w musimy sobie om贸wi膰. W nast臋pnym wpisie tego kursu przyjrzymy si臋 troch臋 bardziej szczeg贸艂owo funduszom indeksowym inPZU.


Wszystkie powy偶sze tre艣ci udost臋pniam za darmo i nie wymagam niczego w zamian, dlatego je偶eli uwa偶asz, 偶e to co publikuj臋 ma dla Ciebie jak膮kolwiek warto艣膰 to prosz臋 rozwa偶 docenienie mojej pracy poprzez wsparcie finansowe przy u偶yciu kt贸rej艣 z poni偶szych form 馃檪

Opinie i informacje zawarte na tym blogu nie stanowi膮 porady inwestycyjnej, a w szczeg贸lno艣ci „rekomendacji” w rozumieniu przepis贸w Rozporz膮dzenia Ministra Finans贸w z dnia 19 pa藕dziernika 2005 r. w sprawie informacji stanowi膮cych rekomendacje dotycz膮ce instrument贸w finansowych, lub ich emitent贸w (Dz. U. z 2005 r. Nr 206, poz. 1715).

svg